搜索结果：Roku

In 2023, according to the World Health Organization (WHO), 10.8 million people worldwide developed tuberculosis. Tuberculosis remains a public health problem in the countries of the EU/EEA. To analyze the epidemiological situation of tuberculosis in Poland in 2023 by comparing it with the situation in EU and EEA countries. Analysis of cases registered in the National Tuberculosis Register in 2023 and drug susceptibility testing results; data from Statistics Poland on deaths due to tuberculosis in 2023; data from the NIZP PZH - PIB on tuberculosis cases as an AIDS-defining condition; and the ECDC report on tuberculosis in EU/EEA countries in 2023. In 2023, 4,436 cases of tuberculosis were registered in Poland. Pulmonary tuberculosis was diagnosed in 4,265 individuals (96.1% of all cases), 11.3 per 100,000 population. Extrapulmonary tuberculosis accounted for 171 cases (3.9% of all cases). Bacteriological confirmation was obtained in 3,460 cases of pulmonary tuberculosis (81.1%), with a notification rate of 9.2 per 100,000. Cases of foreign origin accounted for 7.9%. MDR-TB was diagnosed in 99 patients (3.1% of cases with drug susceptibility results); three individuals had isolated rifampicin resistance. Tuberculosis notification rates increased with age. In 2023, 51 cases of tuberculosis were reported among children aged under 14 years and 62 cases among adolescents aged 15-19 years, corresponding to rates of 0.9 and 3.3 per 100,000, respectively. The notification rate among men was three times higher than among women. Foreign nationals accounted for 7.9% of cases. Tuberculosis was the cause of death in 483 individuals. In 2023, tuberculosis notification rates in Poland were 3.5% higher than in 2022. The proportion of MDR-TB cases was lower than in EU/EEA countries. The proportion of children aged under 14 years among all tuberculosis patients in Poland was 1.1%, compared with 4.5% in EU/EEA countries. Tuberculosis mortality in Poland has not decreased. W 2023 roku, według WHO na gruźlicę zachorowało na świecie 10,8 mln osób. Gruźlica pozostaje problemem zdrowia publicznego w krajach UE i EOG. Analiza sytuacji epidemiologicznej gruźlicy w Polsce w 2023 roku przez porównanie z sytuacją w krajach UE i EOG. Analiza przypadków zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Zachorowań na Gruźlicę w 2023 roku i wyników lekowrażliwości, danych GUS o zgonach z przyczyny gruźlicy w 2023 roku, danych NIZP PZH – PIB o przypadkach gruźlicy jako choroby wskaźnikowej zespołu AIDS oraz raportu o gruźlicy w krajach UE/EOG w 2023 ECDC. W 2023 roku zarejestrowano w Polsce 4436 przypadków gruźlicy. U 4265 osób (96,1% wszystkich przypadków) rozpoznano gruźlicę płuc – współczynnik 11,3 na 100 000. Przypadki gruźlicy wyłącznie pozapłucnej – 171, stanowiły 3,9% ogółu zachorowań. Potwierdzenie bakteriologiczne choroby uzyskano w 3460 przypadkach gruźlicy płuc (81,1%), zapadalność 9,2 na 100 000). Przypadki gruźlicy u cudzoziemców stanowiły 7,9%. MDR-TB rozpoznano u 99 chorych (3,1% przypadków ze znanymi wynikami lekowrażliwości), 3 osoby miały izolowaną oporność na ryfampicynę. Współczynniki zapadalności na gruźlicę były tym wyższe im starsza była grupa wieku do której się odnosiły. W 2023 roku zgłoszono w Polsce 51 przypadków gruźlicy u dzieci do lat 14 i 62 u młodzieży w wieku od 15 do 19 lat, 0,9 i 3,3 na 100 000. Zapadalność na gruźlicę mężczyzn była 3 x większa niż kobiet. Cudzoziemcy stanowili 7,9%. Gruźlica była przyczyną zgonu 483 osób. Zapadalność na gruźlicę w Polsce w 2023 roku była o 3,5% wyższa niż w 2022 roku. Odsetek zachorowań na MDR-TB był mniejszy niż w krajach UE/EOG. Odsetek dzieci w wieku do 14 lat wśród ogółu chorych na gruźlicę w Polsce wynosił 1,1%, w krajach UE/EOG 4,5%. Odsetek cudzoziemców wśród chorych na gruźlicę w Polsce wzrasta, pozostaje niższy niż w krajach UE/EOG (7,9% vs. 36,0%). Umieralność z powodu gruźlicy w Polsce nie zmniejsza się.

In 2023 there was a significant increase in the number of syphilis cases in Poland, more than 50% new cases were reported compare to previous year. There is still a problem with the clinical differentiation of reported cases, i.e. new infections, reinfections, and residual positive serological tests confirming the presence of antibodies against Treponema pallidum in previously successfully treated individuals. The aim of the study was to assess the epidemiological situation of syphilis cases in Poland in 2023 in comparison to previous years. Analysis of the epidemiological situation was based on case-based data from reports of newly detected syphilis cases received from doctors and laboratories and registered in 2023 year. Additionally aggregated data from MZ-56 reports on infectious diseases, infections and poisoning from 2017 to 2019 sent from Sanitary Inspections to NIPH NIH - NRI was used. Also, data about treatment patients in dermatology/venereology clinics in 2020-2023 reported on MZ-14 forms and published in the NIPH NIH - NRI bulletins were used. In 2023, in Poland, 2,968 syphilis cases were reported (diagnosis rate was 7.89 per 100,000 population), including 130 cases among non-Polish citizens. The most often syphilis cases were detected among people below 30 years old (37.1%) and among men (88.1%). In 2023, early syphilis (ICD-10 code: A51) consisted 36.0% of all cases reported to surveillance (1,068 cases) and other syphilis and undetermined (ICD-10 code: A53) consisted 60.6% (1,799 cases). In 2023, the number of reported syphilis cases increased more than by half compared to the previous year. The percentage of cases of early syphilis (the most infectious), which probably occurred in a short period of time, also remains high, what can influence on transmission this infection in population and lead to increase in the number of new cases. W 2023 roku nastąpił znaczny wzrost liczby przypadków kiły w Polsce, zgłoszono o ponad 50% więcej przypadków niż w roku poprzednim. Nadal pozostaje problemem rozróżnienie kliniczne zgłaszanych przypadków tj. nowych zakażeń, reinfekcji, oraz pozostałości dodatnich testów serologicznych potwierdzających obecność przeciwciał w kierunku Treponema pallidum u osób wcześniej skutecznie leczonych. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej kiły w Polsce w roku 2023 w porównaniu z poprzednimi latami. Ocenę sytuacji epidemiologicznej przeprowadzono na podstawie zgłoszeń przypadków kiły zarejestrowanych w roku 2023 pochodzących od lekarzy i z laboratoriów. Wykorzystano również zagregowane dane ze sprawozdań o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach MZ-56 (meldunki dwutygodniowe, kwartalne, roczne) za lata 2017-2019 przekazane przez Państwową Inspekcję Sanitarną do NIZP PZH – PIB oraz dane ze sprawozdań MZ-14 o leczonych w poradniach skórno-wenerologicznych, publikowane w biuletynach NIZP PZH – PIB za lata 2020-2023. W 2023 roku w Polsce zgłoszono 2 968 przypadków kiły (wskaźnik rozpoznań 7,89 na 100 000 mieszkańców), w tym 130 u obcokrajowców. Najwięcej przypadków stwierdzono u osób poniżej 30 r.ż. (37,1%) oraz mężczyzn (88,1%). W 2023 roku kiła wczesna (ICD-10: A51) stanowiła 36,0% wszystkich rozpoznań kiły zgłoszonych do nadzoru (1 068 przypadków), a kiła inna i nieokreślona (ICD-10: A53) 60,6% (1 799 przypadków). W 2023 roku liczba zgłoszeń przypadków kiły zwiększyła się o ponad połowę w porównaniu z poprzednim rokiem. Na wysokim poziomie pozostawał również odsetek przypadków kiły wczesnej (najbardziej zakaźnej), co może mieć wpływ na rozprzestrzenianie się zakażeń w populacji i wzrost liczby nowych przypadków.

Mumps is a viral disease primarily transmitted by infected individuals. A milestone in controlling mumps in Poland was the introduction of mandatory MMR vaccination in 2003, protecting against measles, mumps, and rubella. Since then, the incidence has decreased substantially, and complications have become rare. The aim of the study was to conduct an epidemiological assessment of the incidence of mumps in Poland in 2023 compared to previous years, taking into account the impact of the COVID-19 pandemic. The analysis of the epidemiological situation of swine fever in Poland in 2023 was conducted based on the interpretation of data from the nationwide epidemiological surveillance system. The percentage of those vaccinated with the first dose was determined based on data for the 2021 cohort (children aged 3 years), and the percentage of those vaccinated with two doses was determined based on data for the 2017 cohort (children aged 6 years). Vaccination effectiveness was estimated using the screening method. In 2023, 966 cases of swine fever were registered in Poland. This represented a 4.8% increase in the number of cases compared to 2022, when 922 cases were reported. The overall incidence rate was 2.6 per 100,000 inhabitants, which was 5.3% higher than in 2022. The highest incidence rate, 3.6 per 100,000 inhabitants, was recorded in the Śląskie voivodeship, and the lowest, as in previous years, of 1.2 per 100,000 inhabitants in Dolnośląskie voivodeship. The highest incidence(13.7/100,000) was recorded in children aged 0-4 and 5-9 (17.3/100,000). The incidence in men (3.0/100,000) was higher than in women (2.1/100,000). In 2023, the number of hospitalisations due to mumps in Poland was 12, a decrease of 40% compared to 2022, when 20 people were hospitalized. In 2023, there was an increase in the number of registered cases of mumps, indicating a general upward trend. The decline in cases in2020-2021was the result of the COVID-19 pandemic, which was accompanied by restrictions significantly limiting the transmission of diseases spread by droplets, including mumps. Despite the increase in the number of cases in 2023, the level remains below that observed in the period before the COVID-19 pandemic. Świnka, nazywana również nagminnym zapaleniem ślinianek przyusznych, to choroba wirusowa, której głównym źródłem zakażenia jest osoba chora lub zakażona wirusem. Kluczowym momentem w walce z tą chorobą w Polsce było włączenie w 2003 roku szczepień przeciw śwince do obowiązkowego Programu Szczepień Ochronnych. W ramach programu dzieci zaczęto szczepić dwudawkową szczepionką MMR, chroniącą przed trzema wirusami – odrą, świnką i różyczką. Dzięki powszechnym szczepieniom liczba zachorowań na świnkę w Polsce znacząco spadła, a powikłania związane z tą chorobą stały się niezwykle rzadkie. Celem pracy była ocena epidemiologiczna występowania zachorowań na świnkę w Polsce w 2023 r. w porównaniu do lat wcześniejszych, z uwzględnieniem analizy wpływu pandemii COVID-19. Analizę sytuacji epidemiologicznej świnki w Polsce w roku 2023 przeprowadzono na podstawie interpretacji danych z ogólnokrajowego systemu nadzoru epidemiologicznego. Odsetek zaszczepionych pierwszą dawką określono na podstawie danych dla rocznika 2021 (dzieci w 3. roku życia), a odsetek zaszczepionych dwiema dawkami – dla rocznika 2017 (dzieci w 6. roku życia). Skuteczność szczepień oszacowano metodą skriningową. W 2023 r. zarejestrowano w Polsce 966 zachorowań na świnkę. Był to wzrost liczby zachorowań o 4,8% w porównaniu do 2022 r., kiedy odnotowano 922 zachorowania. Zapadalność ogółem wyniosła 2,6 na 100 000 mieszkańców i była wyższa w porównaniu z rokiem 2022 o 5,3%. Najwyższą zapadalność 3,6 na 100 000 mieszkańców zarejestrowano w województwie śląskim, a najniższą jak w latach poprzednich – 1,2 na 100 000 mieszkańców w woj. dolnośląskim. Najwyższą zapadalność (13,7/100 000) odnotowano u dzieci w wieku 0-4 oraz 5-9 lat (17,3/100 000). Zapadalność mężczyzn (3,0/100 000) była wyższa niż kobiet (2,1/100 000). W 2023 roku w Polsce liczba hospitalizacji z powodu świnki wyniosła 12, co stanowi spadek o 40% w porównaniu do 2022 roku, kiedy to hospitalizowano 20 osób. W 2023 roku odnotowano wzrost liczby rejestrowanych przypadków zachorowań na świnkę, co wskazuje na ogólną tendencję wzrostową. Spadek zachorowań w latach 2020-2021 był efektem pandemii COVID-19, której towarzyszyły obostrzenia znacząco ograniczające transmisję chorób przenoszonych drogą kropelkową, w tym świnki. Mimo wzrostu liczby zachorowań w 2023 roku, poziom ten nadal pozostaje poniżej poziomów obserwowanych w okresie przed pandemią COVID-19.

The epidemiological situation of chickenpox in Poland has been stable in recent years, with no significant increase in the number of cases observed. Between 2016 and 2023, the incidence rate ranged from 389.4 to 506.2 cases per 100,000 population, except for 2020 and 2021, when the incidence rate decreased to 186.6 per 100,000 in 2020 and 151.1 per 100,000 in 2021, due to the COVID-19 pandemic. In 2022, an increase in the incidence rate was recorded, reaching 453.9 per 100,000. The aim of this study was to assess the epidemiological situation of chickenpox in Poland in 2023 compared to previous years. To assess the epidemiological situation of chickenpox in Poland, data submitted to the National Institute of Public Health NIH - National Research Institute by District Sanitary and Epidemiological Stations and published in the annual bulletin "Infectious diseases and poisonings in Poland in 2023" and data published in the annual bulletin "Vaccinations in Poland in 2023" were used. A total of 190,825 cases of chickenpox were registered in 2023, which was 11.13% more than in 2022, and 27.59% more than the median number of cases for the years 2017-2021. The overall incidence was 506.2/100,000 population. In terms of age, the highest incidence was among children in the age groups 0-4 years (4,741.4/100,000) and 5-9 years (4,155.1/100,000), while in adults, the incidence did not exceed 100 cases per 100,000. In 2023, a total of 123,743 people were vaccinated against chickenpox, of whom 95.49% were children under 11 years of age (118,163 people). The slowdown in the increase in incidence in 2023 (compared to 2022) may indicate a stabilization of the chickenpox situation, but the increase in the overall incidence rate above 500 per 100,000 is concerning and requires monitoring in next years. Sytuacja epidemiologiczna ospy wietrznej w Polsce w ostatnich latach była stabilna i nie odnotowano znaczącego wzrostu zachorowań. W latach 2016-2023 zapadalność mieściła się w przedziale 389,4-506,2 przypadków na 100 tys. populacji, poza latami 2020-2021, kiedy zapadalność spadła do poziomu 186,6 na 100 tys. w 2020 oraz 151,1 na 100 tys. w 2021 roku, czego powodem była pandemia COVID-19. W roku 2022 odnotowano wzrost zapadalności do 453,9 na 100 tys. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej ospy wietrznej w Polsce w 2023 r. w porównaniu do sytuacji w ubiegłych latach. Do przeprowadzenia oceny sytuacji epidemiologicznej ospy wietrznej w Polsce wykorzystano dane nadsyłane do NIZP PZH – PIB przez Powiatowe Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne i publikowane w biuletynie rocznym „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2023 r.” oraz dane publikowane w biuletynie rocznym „Szczepienia ochronne w Polsce w 2023 roku”. Zarejestrowano ogółem 190 825 przypadków ospy wietrznej w 2023 roku, było to o 11,13% więcej niż wcześniej 2022 r., oraz o 27,59% więcej niż mediana liczby zachorowań za lata 2017-2021. Zapadalność ogółem wynosiła 506,2/ 100 tys. ludności. Pod względem wieku, największa zapadalność dotyczyła dzieci w grupie wieku 0-4 lata (4741,4/100 tys.) oraz 5-9 lat (4155,1 /100 tys.), natomiast u dorosłych zapadalność nie przekraczała 100 przypadków na 100 tys. W 2023 roku przeciw ospie wietrznej zaszczepiono łącznie 123 743 osoby, wśród nich 95,49% stanowiły dzieci do 11 roku życia (118 163 osób). Wśród dzieci do 11 r.ż., 44,27% zostało zaszczepionych w ramach szczepień zalecanych (52 314 osób), a reszta w ramach szczepień osób szczególnie narażonych. Wyhamowanie wzrostu zapadalności w 2023 roku (w porównaniu do 2022 roku) może świadczyć o stabilizowaniu się sytuacji ospy wietrznej, jednak wzrost poziomu ogólnej zapadalności powyżej 500 na 100 tys. jest niepokojący i wymaga obserwacji w kolejnych latach.

After the increase in the number of new HIV infections observed since the second year of the COVID-19 pandemic (since 2021), and following the influx of migrants from Eastern Europe, in 2023 there was a decrease in the total number of HIV infections reported for epidemiological surveillance, both in the general population and among migrants. The aim of the study was to assess the epidemiological situation of newly diagnosed HIV infections, AIDS cases and death among AIDS cases in Poland in 2023 in comparison to the changes in preceding years. Analysis of the epidemiological situation was based on reports of newly detected HIV cases and AIDS cases received from doctors/laboratories and the results of the annual survey of HIV testing. A dataset on clients from anonymous Voluntary Testing and Counselling (VCT) network was also used, which anonymously collects epidemiological and behaviour data on people who come for testing. In 2023 there were 2 404 HIV cases newly diagnosed in Poland (diagnosis rate 6.37/100,000), including 612 among non-Polish citizens. The number of HIV infections decreased by 8.1% compared to last year and increased by 68.5% compared to the median (2017-2021). The total number of AIDS cases was 177 (incidence 0.47/100,000). The HIV infection was most often detected in the age group 30-39 (35.3%) and among men (74.3%). Among cases with known transmission route, 53.7% concerned MSM and 33.2% heterosexual contacts. In 2023, the number of newly diagnosed HIV infections decreased compared to the previous year. This is likely due to a decrease in the number of reported infections among migrants. However, due to the lack of information on nationality in a large proportion of registered cases, it is impossible to fully assess whether the reduction in new diagnoses also applies to the Polish population. Po wzroście liczby nowych zakażeń HIV, obserwowanym od drugiego roku pandemii COVID-19 tj. od 2021 r. oraz po napływie fali migrantów z Europy Wschodniej, w 2023 roku odnotowano spadek całkowitej liczby zakażeń HIV zgłoszonych do nadzoru epidemiologicznego zarówno w populacji ogólnej, jak i w populacji migrantów. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej nowo wykrytych zakażeń HIV, zachorowań na AIDS oraz zgonów osób chorych na AIDS w Polsce w roku 2023 w odniesieniu do wcześniejszych lat. Ocenę sytuacji epidemiologicznej przeprowadzono na podstawie zgłoszeń nowo wykrytych przypadków HIV/AIDS pochodzących od lekarzy/laboratoriów oraz ankiety dotyczącej liczby badań przesiewowych w kierunku HIV. Wykorzystano również zbiór danych klientów punktów konsultacyjno-diagnostycznych (PKD), które w sposób anonimowy zbierają dane epidemiologiczne i behawioralne dotyczące osób zgłaszających się na badanie. W 2023 roku w Polsce rozpoznano zakażenie HIV u 2 404 osób (wskaźnik rozpoznań 6,37/100 000), w tym u 612 obcokrajowców. Liczba zakażeń HIV zmniejszyła się w porównaniu z rokiem poprzednim o 8,1%, natomiast w porównaniu z medianą (2017-2021) była większa o 68,5%. Ogółem u 177 osób rozpoznano AIDS (zapadalność 0,47/100 000). Najwięcej zakażeń HIV stwierdzono u osób w wieku 30-39 lat (35,3%) oraz u mężczyzn (74,3%). Wśród osób ze znaną drogą transmisji zakażenia, najwięcej nowo rozpoznanych zakażeń HIV zgłoszono wśród mężczyzn MSM (53,7%) oraz osób zakażonych poprzez kontakty heteroseksualne (33,2%). W 2023 roku liczba nowo rozpoznanych zakażeń HIV zmniejszyła się w porównaniu z poprzednim rokiem. Prawdopodobnie jest to związane ze zmniejszeniem się liczby zgłoszeń dotyczących zakażeń wśród migrantów, jednak z powodu braku informacji o narodowości w dużej części rejestrowanych przypadków, nie można w pełni ocenić czy zmniejszenie liczby nowych rozpoznań dotyczy również populacji polskiej.

The aim of the article is to present and assess the epidemiological situation of salmonellosis in Poland in 2021, in relation to previous years. The assessment of the epidemiological situation of salmonellosis in Poland was made on the basis of individual data on salmonellosis cases, entered by sanitary-epidemiological stations into the EpiBaza System, data on outbreaks caused by Salmonella bacilli from the Registry of Epidemic Outbreaks System (ROE), as well as on the basis of aggregated data published in the annual bulletins "Infectious Diseases and Poisoning in Poland" (NIPH NIH - NRI, GIS, Warsaw), including information sent by laboratories of sanitary-epidemiological stations, data from the article on the epidemiological situation of salmonellosis in Poland in 2020 and data from the Demographic Research Department of the Central Statistical Office. In 2021, in Poland sanitary-epidemiological stations registered 8,294 cases of salmonellosis - 8,014 cases of intestinal salmonellosis and 280 extra-intestinal salmonellosis, including 190 cases of salmonellosis septicemia. The incidence rate for total salmonellosis was 21.7/100,000 population, for intestinal salmonellosis 21.0, for salmonellosis septicemia 0.50, and 0.23 per 100,000 population for other extra-intestinal infections of salmonellosis etiology. The reported 7,988 cases were classified as confirmed and 306 as probable. There were 5,127 hospitalizations due to salmonellosis, mainly children and the elderly. The peak of the incidence was registered in July. The highest incidence rate of salmonellosis in 2021 was recorded in the Podkarpackie voivodeship (39.8/100,000 population), the lowest in the Świętokrzyskie voivodeship (10.7/100,000 population). The highest incidence of intestinal salmonellosis was registered in the age group 0-4 years, accounting for 44.2% of the total number of cases. Among extra-intestinal infections, almost 62% of cases occurred in people aged 60+. In 2021, sanitary-epidemiological stations were detected and reported 229 outbreaks of food poisoning caused by Salmonella bacilli, 75% of them was Enteritidis serotype. In 2021, the most frequently isolated serotypes were S. Enteritidis 72%, S. Typhimurium (2%) and S. Infantis (0.5%). The serotype was not determined in 24.3% of cases. There were 24 imported cases of salmonellosis from different regions of the world. Due to Salmonella infection 11 people died in 2021. Laboratories of sanitary-epidemiological stations performed 438,183 tests for the presence of Salmonella and Shigella bacilli among humans, 92% of these tests concerned people working in contact with food. In 2021, there was an increase in the number of salmonellosis cases in Poland, compared to 2020. It can therefore be concluded that the COVID-19 pandemic did not have a long-term impact on reducing the number of Salmonella infections. At the same time, despite the increase, the situation of salmonellosis in Poland has not fully returned to the state before the COVID-19 pandemic.The area where we observe a significant difference, is the percentage of hospitalizations, which is the lowest in 2021 since 1998. It can be assumed, that one of the reasons for this, could be a stricter qualification of people with milder symptoms for hospital treatment, in favour of outpatient care. CEL. Celem artykułu jest przedstawienie oraz ocena sytuacji epidemiologicznej zachorowań na salmonelozy w Polsce w 2021 roku, w odniesieniu do lat ubiegłych. MATERIAŁ I METODY. Oceny sytuacji epidemiologicznej salmoneloz w Polsce dokonano na podstawie danych jednostkowych o przypadkach zachorowań na salmonelozy wprowadzonych przez stacje sanitarno-epidemiologiczne do systemu EpiBaza, danych o ogniskach wywołanych pałeczkami Salmonella z systemu Rejestracji Ognisk Epidemicznych ROE, jak również na podstawie danych zagregowanych zamieszczonych w rocznych biuletynach „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” (NIZP PZH-PIB, GIS, Warszawa), w tym informacji przesłanych przez laboratoria stacji sanitarno-epidemiologicznych, Wykorzystano także dane z artykułu dotyczącego sytuacji epidemiologicznej salmoneloz w Polsce w 2020 roku oraz dane udostępnione przez Departament Badań Demograficznych Głównego Urzędu Statystycznego. WYNIKI. W 2021 roku w Polsce, stacje sanitarno-epidemiologiczne zarejestrowały 8 294 przypadki salmoneloz – 8 014 przypadków salmoneloz jelitowych i 280 pozajelitowych, w tym 190 przypadków posocznic salmonelozowych. Zapadalność dla salmoneloz ogółem wyniosła 21,7/100 tys. ludności, dla salmoneloz jelitowych 21,0; dla posocznic salmonelozowych 0,50 oraz 0,23/100 tys. ludności dla innych zakażeń pozajelitowych o etiologii salmonelozowej. Zgłoszonych 7 988 przypadków sklasyfikowano jako potwierdzone i 306 jako prawdopodobne. Z powodu salmoneloz hospitalizowano 5 127 chorych, w głównej mierze dzieci i osoby starsze. Szczyt zachorowań zarejestrowano w lipcu. Najwyższy wskaźnik zapadalności na salmonelozy w 2021 r. odnotowano w województwie podkarpackim 39,8/100 tys. ludności, najniższy w województwie świętokrzyskim 10,7/100 tys. ludności. Najwięcej zachorowań na salomonelozy jelitowe zarejestrowano w przedziale wieku 0-4 lata, stanowiły one 44,2% ogólnej liczby zachorowań. Wśród pozajelitowych zakażeń prawie 62% przypadków stanowiły osoby w wieku 60+.W 2021 r. wykryto i zgłoszono do stacji sanitarno-epidemiologicznych 229 ognisk zatruć pokarmowych wywołanych pałeczkami z rodzaju Salmonella, w 75% serotypem Enteritids. W 2021 roku najczęściej izolowanymi serotypami były S. Enteritidis 72%, S. Typhimurium (2%) i S. Infantis (0,5%). Serotypu nie określono w 24,3% zachorowań. Zarejestrowano 24 importowane przypadki zachorowań na salmonelozę z różnych regionów świata. Z powodu zakażenia pałeczkami z rodzaju Salmonella, w 2021 roku zmarło 11 osób. Laboratoria stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonały 438 183 badania w kierunku obecności pałeczek Salmonella i Shigella wśród ludzi, 92% tych badań dotyczyło osób pracujących w kontakcie z żywnością. WNIOSKI. W 2021 roku odnotowano wzrost liczby przypadków salmoneloz w Polsce, w porównaniu do 2020 roku. Można zatem wnioskować, że stan pandemii COVID-19 nie miał długofalowego wpływu na redukcję liczby zakażeń pałeczkami z rodzaju Salmonella. Jednocześnie, mimo wzrostu, sytuacja salmoneloz w Polsce nie powróciła w pełni do stanu sprzed pandemii COVID-19. Obszarem, w którym obserwujemy istotną różnicę, jest odsetek hospitalizacji, który w 2021 roku jest najniższy od roku 1998. Można przypuszczać, że jednym z powodów takiego stanu mogło być bardziej rygorystyczne kwalifikowanie osób z lżejszymi objawami choroby do leczenia szpitalnego, na rzecz ambulatoryjnej opieki medycznej.

Mumps, also known as Sudden parotitis, is a viral disease whose main source of infection is the sick/infected person. It posed a serious public health threat in Poland before the introduction of mandatory vaccination. In 2003, Poland introduced the Immunization Program, which included a two-dose vaccination against mumps as part of the MMR (measles, mumps and rubella) vaccine for all children. The study aimed to assess the epidemiological situation of mumps in Poland in 2022 compared to previous years, including an analysis of the impact of the COVID-19 pandemic. The analysis of the epidemiological situation of mumps in Poland in 2022 was based on the interpretation of data published in the annual bulletin: "Infectious Diseases and Poisonings in Poland in 2022" and "Vaccinations in Poland in 2022". In 2022, 922 cases of mumps were registered in Poland. This was a 90.5% increase compared to 2021 when 484 cases were recorded. The total incidence was 2.4 per 100,000 residents, 84.6% higher than in 2021. The highest incidence of 3.4 per 100 000 residents was registered in the Mazowieckie voivodeship, and the lowest, as in the previous year, was 1.0/100 000 residents in the Dolnośląskie voivodeship. The highest incidence (12.9/100 000) was recorded in children aged 0-4 and 5-9 (16.1/100 000). The incidence in men (3.0/100 000) was higher than in women (1.9/100 000). In 2022, the number of hospitalizations for mumps in Poland was 20, an increase of 122.2% compared to 2021, when 9 people were hospitalized. The year 2022 showed an overall upward trend in registered mumps cases. The decrease in the number of mumps cases in 2021 was a result of the ongoing pandemic. The restrictions implemented during the pandemic period contributed to a decrease in the number of cases of various droplet-transmitted diseases, including mumps. Still, the observed number of mumps cases in 2022 remains below levels observed during the pre-pandemic COVID-19 period (2019). Świnka, znana również jako nagminne zapalenie ślinianek przyusznych, jest chorobą wirusową, której głównym źródłem zakażenia jest chory człowiek /osoba zakażona. Stanowiła poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego w Polsce przed wprowadzeniem obowiązkowych szczepień. W 2003 roku Polska wprowadziła Program Szczepień Ochronnych obejmujący dwudawkowe szczepienie przeciwko śwince w ramach szczepionki MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce) dla wszystkich dzieci. Celem pracy była ocena ocena epidemiologiczna występowania zachorowań na świnkę w Polsce w 2022 r. w porównaniu do lat wcześniejszych, z uwzględnieniem analizy wpływu pandemii COVID-19. Analizę sytuacji epidemiologicznej świnki w Polsce w roku 2022 przeprowadzono na podstawie interpretacji danych publikowanych w biuletynie rocznym: „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2022 r.” oraz „Szczepienia ochronne w Polsce w 2022 roku". W 2022 r., zarejestrowano w Polsce 922 zachorownia na świnkę. Był to wzrost liczby zachorowań o 90,5% w porównaniu do 2021 r., kiedy odnotowano 484 zachorowań. Zapadalność ogółem wyniosła 2,4/100 tys. mieszkańców i była wyższa w porównaniu z rokiem 2021 o 84,6%. Najwyższą zapadalność 3,4/100 tys. mieszkańców zarejestrowano w województwie mazowieckim, a najniższą jak w roku poprzednim–1,0/100 tys. mieszkańców w woj. dolnośląskim. Najwyższą zapadalność (12,9/100 tys.) odnotowano u dzieci w wieku 0-4 oraz 5-9 lat (16,1/100 tys.). Zapadalność mężczyzn (3,0/100 tys.) była wyższa niż kobiet (1,9/100 tys.). W 2022 roku w Polsce liczba hospitalizacji z powodu świnki wyniosła 20, co stanowi wzrost o 122,2% w porównaniu do 2021 roku, kiedy to hospitalizowano 9 osób. W 2022 roku wykazano ogólną tendencje wzrostową liczby rejestrowanych przypadków świnki. Spadek liczby zachorowań na świnkę w 2021 roku był wynikiem trwającej pandemii. Obostrzenia wprowadzone w okresie pandemii przyczyniły się do zmniejszenia liczby zachorowań na różne choroby przenoszone drogą kropelkową, w tym również na świnkę. Nadal jednak obserwowana liczba zachorowań na świnkę w 2022 roku pozostaje poniżej poziomów obserwowanych w okresie przed pandemią COVID-19 (2019 r.).

In Poland, meningitis and/or encephalitis, regardless of etiology, are subject to routine epidemiological surveillance. This paper presents an analysis of meningitis and/or encephalitis in 2023, caused by Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae and tick-borne encephalitis virus. The aim of the study was to assess the epidemiological situation of meningitis and encephalitis in Poland in 2023 taking into account the impact of the COVID-19 pandemic. To evaluate the epidemiological situation of neuroinfections in Poland, data sent to NIPH NIH-NRI by the Sanitary and Epidemiological Stations and published in the annual bulletin: "Infectious diseases and poisonings in Poland in 2023" and "Vaccinations in Poland in 2023" as well as individual epidemiological reports registered in the EpiBaza system. In 2023, there were 2754 cases of meningitis and/or encephalitis, an increase of 57.6% compared to 2022 (1748 cases) and 22.5% against 2019 (2249 cases). Incidences of bacterial etiology, including neuroborreliosis, increased by 39.7% (from 848 in 2022 to 1185 in 2023, incidence: 2.24 to 3.14 per 100,000). The incidence for N. meningitidis increased by 17.6(from 0.17 to 0.20), for H. influenzae by 125% (from 0.04 to 0.09), and for S. pneumoniae by 30.9% (from 0.55 to 0.72). Viral infections accounted for 57% of the total, and their number increased by 74.3% (from 900 in 2022 to 1,569 in 2023). The highest number of viral infections was for tick-borne encephalitis, with 661 cases (up 48.2%). 2023 showed an overall upward trend in the number of registered cases of meningitis and/or encephalitis of bacterial and viral etiology compared to 2022. The number of cases was 22.5% higher than in 2019, the period before the COVID-19 pandemic. These results indicate significant changes in the epidemiological situation, which may be due to improved diagnosis, a change in epidemiological trends and a higher number of reported cases. The observed increase underscores the need for further monitoring and implementation of effective preventive measures to reduce future cases. W Polsce zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i/lub mózgu, niezależnie od ich etiologii, podlegają rutynowemu nadzorowi epidemiologicznemu. W opracowaniu przedstawiono szczegółową analizę zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych i/lub mózgu w 2023roku, wywołanych przez Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae oraz wirus kleszczowego zapalenia mózgu. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej zachorowań na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie mózgu w Polsce, w 2023 r. Do przeprowadzenia oceny sytuacji epidemiologicznej neuroinfekcji w Polsce wykorzystano dane nadsyłane do NIZP PZH – PIB przez Wojewódzkie Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne i publikowane w biuletynie rocznym: „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2023 r.” oraz „Szczepienia ochronne w Polsce w 2023 roku" a także indywidualne wywiady epidemiologiczne zarejestrowane w systemie EpiBaza. W 2023 r. w Polsce odnotowano 2754 zachorowania na zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i/lub mózgu, co oznacza wzrost o 57,6% w porównaniu do 2022 r. (1748 zachorowań) oraz o 22,5% względem 2019 r. (2249 zachorowań). Zachorowania o etiologii bakteryjnej, w tym neuroborelioza, wzrosły o 39,7% (z 848 w 2022 r. do 1185 w 2023 r., zapadalność: 2,24 do 3,14 na 100 tys.). Zapadalność dla N. meningitidis wzrosła o 17,6% (z 0,17 do 0,20), dla H. influenzae o 125% (z 0,04 do 0,09), a dla S. pneumoniae o 30,9% (z 0,55 do 0,72). Zakażenia wirusowe stanowiły 57% ogółu, a ich liczba wzrosła o 74,3% (z 900 w 2022 r. do 1569 w 2023 r.). Najwięcej zakażeń wirusowych dotyczyło kleszczowego zapalenia mózgu – 661 przypadków (wzrost o 48,2%). W 2023 r. wykazano ogólną tendencję wzrostową liczby rejestrowanych przypadków zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych i/lub mózgu o etiologii bakteryjnej i wirusowej w porównaniu do 2022 roku. Liczba zachorowań była wyższa o 22,5% względem 2019 roku, czyli okresu sprzed pandemii COVID-19. Wyniki te wskazują na istotne zmiany w sytuacji epidemiologicznej, które mogą wynikać z poprawy diagnostyki, zmiany trendów epidemiologicznych oraz większej liczby zgłaszanych przypadków. Obserwowany wzrost podkreśla konieczność dalszego monitorowania i wdrażania skutecznych działań profilaktycznych, by ograniczyć zachorowania w przyszłości.

Tuberculosis (TB) tuberculosis remains a worldwide health problem. To evaluate the TB epidemiology in 2022 in Poland and compare it with European Union and European Economic Area (EU/EEA) countries. Analysis of cases registered in 2022, drug susceptibility results, Central Statistical Office data on deaths due to tuberculosis, NIZP PZH - PIB data on tuberculosis as an AIDS-indicative disease, and the European Centre for Disease Prevention and Control report. In 2022, 4314 cases of TB were registered in Poland (11.4 per 100 000), including 4148 cases of pulmonary tuberculosis. Pulmonary TB was confirmed bacteriologically in 81.9% (9.0 per 100 000). 98 patients had multidrug-resistant tuberculosis (MDR-TB). The highest incidence was in older age groups. The incidence in men was three times higher than in women. Foreigners (295) accounted for 6.8 per cent of all patients. Number of cases with HIV co-infection is unknown, just like the treatment outcomes. 472 persons died from TB (mortality 1.2 per 100 000). In 2022, TB incidence in Poland was higher than in 2021 (by 17.5%). The percentage of TB cases with bacteriological confirmation was 80.9%, in EU/EEA countries 70.6%. The percentage of MDR-TB among cases with known drug susceptibility was lower than in EU/EEA countries (3.1% vs. 4.4%). In Poland the highest incidence was in older age groups, in EU/EEA countries in persons aged 25 to 44. Children represented 1% in total, in the EU/EEA countries 3.5%. In Poland, the incidence of tuberculosis in males was three times higher than in females, in EU/EEA countries twice. Foreigners made up 6.8% of all, in the EU/EEA countries 33.3%. In the EU/EEA countries the percentage of tuberculosis patients infected with HIV was 4.1% of cases with known HIV status, data not known for Poland. Treatment outcomes not reported in Poland. TB mortality in Poland has not decreased. Gruźlica pozostaje ważnym problemem zdrowotnym współczesnego świata. Analiza sytuacji epidemiologicznej gruźlicy w Polsce w 2022 roku przez porównanie z sytuacją w krajach Unii Europejskiej (UE) i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Analiza przypadków zarejestrowanych w 2022 roku, wyników lekowrażliwości, danych GUS o zgonach z przyczyny gruźlicy, danych NIZP PZH – PIB o przypadkach gruźlicy jako choroby wskaźnikowej AIDS oraz raportu ECDC o gruźlicy w krajach UE/EOG w 2022 roku. W 2022 roku zarejestrowano w Polsce 4314 przypadków gruźlicy (11,4/100 000), w tym 4148 gruźlicy płuc. W 81,9% przypadków gruźlicy płuc rozpoznanie potwierdzono bakteriologicznie (9,0/100 000). 98 chorych miało gruźlicę wielolekooporną (MDR-TB). Zapadalność była tym większa im starsza była grupa wieku. Zapadalność mężczyzn była trzykrotnie większa niż kobiet. Cudzoziemcy (295) stanowili 6,8% ogółu chorych na gruźlicę. Liczba przypadków gruźlicy współwystępującej z zakażeniem HIV jest nieznana, podobnie jak wyniki leczenia. Gruźlica była przyczyną zgonu 472 osób, umieralność wynosiła 1,2/100 000. Zapadalność na gruźlicę w Polsce w 2022 roku była większa niż w roku 2021 (o 17,5%). Odsetek przypadków gruźlicy z potwierdzeniem bakteriologicznym wynosił 80,9%, w krajach UE/EOG 70,6%. Odsetek MDR-TB wśród przypadków ze znanymi wynikami lekowrażliwości był mniejszy niż w krajach UE/EOG (3,1% vs. 4,4%). Największą zapadalność stwierdza się w Polsce w starszych grupach wieku (w krajach UE/EOG w wieku od 25 do 44 lat). Odsetek dzieci w wieku do 14 lat wśród ogółu chorych na gruźlicę wynosił 1,0%, średni w krajach UE/EOG 3,5%. W Polsce zapadalność na gruźlicę mężczyzn była trzykrotnie większa niż kobiet, w krajach UE/EOG dwukrotnie. Odsetek cudzoziemców wśród ogółu chorych w Polsce wynosił 6,8%, w krajach UE/EOG- 33,3%. Odsetek chorych na gruźlicę, zakażonych HIV, wynosił w krajach UE/EOG 4,1% przypadków ze znanym statusem HIV; w Polsce brak danych. Wyniki leczenia gruźlicy w Polsce nie są raportowane. Umieralność z powodu gruźlicy w Polsce nie zmniejszyła się.

The aim of this study was to determine the incidence of Sudden Infant Death Syndrome (SIDS) in the expert material of the Department of Forensic Medicine at the Jagiellonian University Medical College in Kraków between 2000 and 2024, and to analyze the most common causes of death in children under one year of age. Materials and Methods: Autopsy reports from the Department of Forensic Medicine at the Jagiellonian University Medical College in Kraków from the years 2000 to 2024 were analyzed. Information was collected and examined for 219 children aged 0-12 months, including demographic data - age and sex, external and internal examination findings, and the location where the bodies were discovered. The data were supplemented using available medical records, family interviews, or police notes from the scene. Additional analyses included toxicological, histopathological, and imaging studies, as well as photographic documentation, when available. Results and Conclusions: Fourteen cases were classified as Sudden Unexpected Infant Death (SUID), accounting for 6.4% of the 219 autopsies performed. During the study period, Sudden Infant Death Syndrome (SIDS) was diagnosed in only seven cases, representing 3.2% of the examined group - two among newborns and five among infants. All seven SIDS cases occurred in children under four months of age. The most common cause of death in children under one year of age was systemic infection, identified in 104 cases. In 51 cases, a diagnosis of pneumonia was made, and in 9 cases - pneumonia accompanied by myocarditis. Of all autopsies performed on children under one year of age, 77 (35.2%) concerned newborns. Celem niniejszej pracy było określenie częstości występowania Zespołu Nagłej Śmierci Niemowląt (SIDS) w materiale opiniodawczym Zakładu Medycyny Sądowej UJ CM w Krakowie w latach 2000–2024 oraz analiza najczęstszych przyczyn zgonów dzieci poniżej pierwszego roku życia. Materiał i metody: Przeanalizowano opinie z sekcji zwłok z Zakładu Medycyny Sądowej UJ CM w Krakowie w latach 2000–2024. Zebrano i przeanalizowano informacje na temat 219 dzieci w wieku 0–12 miesięcy: dane demograficzne – wiek i płeć, wyniki oględzin zewnętrznych i wewnętrznych oraz miejsce ujawnienia zwłok. Dane uzupełniano w oparciu o dostępną dokumentację medyczną, wywiad rodzinny lub notatki policyjne z miejsca zdarzenia. Poddano analizie wyniki dodatkowych badań toksykologicznych, histopatologicznych, obrazowych i zdjęcia fotograficzne, jeżeli takie zostały wykonane. Wyniki i wnioski: Odnotowano 14 przypadków zaklasyfikowanych jako Nagła Niespodziewana Śmierć w Niemowlęctwie (Sudden Unexpected Infant Death, SUID), które stanowią 6,4% spośród 219 przeprowadzonych badań sekcyjnych. W badanym okresie tylko siedmiokrotnie rozpoznano SIDS, co stanowi 3,2% badanej grupy: dwa w grupie noworodków oraz pięć wśród niemowląt. Wszystkie 7 przypadków zaklasyfikowanych jako SIDS rozpoznano u dzieci poniżej czwartego miesiąca życia. Najczęstszą przyczyną zgonu dzieci poniżej pierwszego roku życia była ogólnoustrojowa infekcja, stwierdzona w 104 przypadkach. W 51 przypadkach postawiono diagnozę zapalenia płuc, a w 9 – zapalenie płuc z jednoczesnym zapaleniem mięśnia sercowego. Spośród wszystkich sekcji zwłok dzieci poniżej pierwszego roku życia, 77 (35,2%) dotyczyło noworodków.

Chickenpox is an infectious disease caused by the Varicella-zoster virus, usually affecting children. It is characterized by a rash with rapid seeding of small red papules. The course of the disease is mild, but in people with weakened immunity it may be severe. The aim of the study was to assess the epidemiological situation of chickenpox in Poland in 2022 compared to the situation in previous years. Data from epidemiological surveillance, including mandatory reporting of cases by physicians, were used to assess the epidemiological situation of chickenpox in Poland. In 2022, 171 708 cases of chickenpox were recorded, of which 87.5% were children under 9 years old. Hospitalization due to chickenpox was not one of the most common, the percentage of hospitalized cases oscillated between 0.12% and 1.24% depending on the voivodeship. Analyzing the incidence for the whole of Poland for the last 10 years, we see a drastic decrease from 470.6 in 2019 to 186.6 in 2020 and another decrease in 2021 to 151.1 per 100 000, to then return to an incidence of 453.9 in 2022. The incidence of chickenpox in 2022 returned to pre-pandemic levels, similar to those seen in 2016-2018. Despite preventive measures taken throughout the pandemic, significant incidence was observed, underlining the key role of vaccination in preventing this disease. The use of a quadrivalent vaccine against rubella, measles, mumps, and varicella could help reduce the costs associated with chickenpox, with a small increase in the costs of the vaccination program. Ospa wietrzna to choroba zakaźna powodowana przez wirus Varicella zoster, z reguły występująca u dzieci. Charakteryzuje się wysypką z szybkim wysiewem małych czerwonych grudek. Przebieg choroby jest łagodny, jednak w przypadku osób z obniżoną odpornością może być on ciężki. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej ospy wietrznej w Polsce w 2022 r. w porównaniu do sytuacji w ubiegłych latach. Do przeprowadzenia oceny sytuacji epidemiologicznej ospy wietrznej w Polsce wykorzystano dane z rutynowego nadzoru epidemiologicznego, obejmującego obowiązkowe zgłaszanie zachorowań przez lekarzy. W 2022 roku zarejestrowano 171 708 przypadków ospy wietrznej, z czego 87,5% dotyczyło dzieci do 9 roku życia. Hospitalizacja z powodu ospy wietrznej nie należała do najczęstszych, odsetek hospitalizowanych przypadków oscylował w zależności od województwa w granicach 0,12% – 1,24%. Analizując zapadalność dla całej Polski za ostatnie 10 lat, widzimy drastyczny spadek z poziomu 470,6 w 2019 do 186,6 w 2020 oraz następny spadek w roku 2021 do 151,1 na 100 000, żeby następnie powrócić do zapadalności na poziomie 453,9 w 2022 roku. Wskaźnik zapadalności na ospę wietrzną w 2022 roku powrócił do poziomu sprzed pandemii, zbliżonego do wskaźnika występującego w latach 2016-2018. Pomimo środków zapobiegawczych stosowanych przez czas pandemii, obserwowano znaczącą zapadalność, co podkreśla kluczową rolę szczepień w zapobieganiu tej chorobie. Zastosowanie czterowalentnej szczepionki przeciwko różyczce, odrze, śwince i ospie wietrznej mogłoby przyczynić się do zmniejszenia kosztów związanych z ospą wietrzną, przy niewielkim wzroście kosztów programu szczepień.

In 2023, a significant increase in the number of pertussis cases was recorded in Poland, which is consistent with the trend of a resurgence of respiratory diseases observed across Europe following the COVID-19 pandemic. This increase is related to factors such as declining population immunity, delays in vaccinations, and diagnostic difficulties, particularly in adults and adolescents. The aim of the study was to assess the epidemiological situation of pertussis in Poland in 2023 compared to the situation in previous years, with particular emphasis on assessing the impact of the COVID-19 pandemic and assessing the vaccination status of children against pertussis. The assessment of the epidemiological situation of pertussis in Poland was made based on the results of the analysis of individual reports on pertussis cases registered at the National Institute of Public Health NIH - National Research Institute in the EpiBaza system and data from the annual bulletins "Infectious diseases and poisonings in Poland" and the bulletin "Vaccinations in Poland in 2023". In 2023, 922 cases of pertussis were recorded. The incidence was 2.45/100,000, which was 150% higher than in 2022. The highest incidence of pertussis occurred in children aged 0-4 years (17.3/100,000), and high in children aged 5-9 years (7.6/100,000). Approximately 45% of cases occurred in people over 15 years of age. In 2023, the number of pertussis cases in Poland increased more than 2.5-fold compared to the previous year, which is due, among other things, to the complete lifting of pandemic restrictions and an increase in social contacts. Pertussis remains a significant public health threat, and waning post-vaccination immunity promotes transmission, especially among adolescents and adults, who can infect infants. W 2023 roku w Polsce odnotowano istotny wzrost liczby zachorowań na krztusiec, co wpisuje się w obserwowany w całej Europie trend nawrotu chorób układu oddechowego po pandemii COVID-19. Wzrost ten jest związany m.in. ze spadkiem odporności populacyjnej, opóźnieniami w szczepieniach oraz trudnościami w diagnostyce, zwłaszcza u dorosłych i młodzieży. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej krztuśca w Polsce w 2023 r. w porównaniu z sytuacją w ubiegłych latach, ze szczególnym uwzględnieniem oceny wpływu pandemii COVID-19 oraz oceny stanu zaszczepienia dzieci przeciw krztuścowi. Ocena sytuacji epidemiologicznej krztuśca w Polsce została wykonana na podstawie wyników analizy raportów jednostkowych o zachorowaniach na krztusiec zarejestrowanych w NIZP PZH – PIB w systemie EpiBaza oraz danych z biuletynów rocznych „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” oraz biuletynu „Szczepienia ochronne w Polsce w 2023 r.”. W 2023 r. zarejestrowano 922 zachorowań na krztusiec. Zapadalność wynosiła 2,45 /100 tys. i była wyższa o 150% w porównaniu z zapadalnością w roku 2022. Najwyższa zapadalność na krztusiec wystąpiła u dzieci w grupie wieku 0-4 lata (17,3/100 tys.), a wysoka u dzieci w wieku 5-9 lat (7,6/100 tys.). Około 45% zachorowań dotyczyło osób powyżej 15 r.ż. W 2023 roku w Polsce liczba zachorowań na krztusiec wzrosła ponad 2,5-krotnie w porównaniu z rokiem poprzednim, co wiąże się m.in. z całkowitym zniesieniem ograniczeń pandemicznych i wzrostem liczby kontaktów społecznych. Krztusiec pozostaje istotnym zagrożeniem zdrowia publicznego, a wygasająca odporność poszczepienna sprzyja transmisji, zwłaszcza wśród młodzieży i dorosłych, którzy mogą zakażać niemowlęta. Najwyższą zapadalność odnotowano wśród dzieci w wieku 0-4 lat. Najbardziej narażone na ciężki przebieg i zgon są niemowlęta poniżej 6 miesiąca życia.

Salmonellosis is a foodborne bacterial disease caused by Salmonella spp. (excluding S. Typhi and S. Paratyphi) and remains a significant public health concern in Poland and worldwide. According to the CDC, the true burden of infection may be substantially underestimated. In 2023, the epidemiological situation in Poland returned to pre-COVID-19 levels, reaching some of the highest values observed in recent years. The aim of this article is to present and compare the epidemiological situation of salmonellosis in Poland in 2023 with that observed in previous years. The analysis was based on individual case data on salmonellosis, data on foodborne disease outbreaks reported to the EpiBaza and ROE systems, bulletins and articles published by the National Institute of Public Health NIH NIPH - PIB, scientific publications, data from the ECDC website, and data from the Central Statistical Office (GUS). In 2023, 10,348 cases of salmonellosis were reported in Poland, with an incidence rate of 27.4 per 100,000 population; 61.7% of cases required hospitalization. The predominant serotype was Salmonella Enteritidis (71%). A total of 1,220 foodborne outbreaks were recorded, including 396 salmonellosis outbreaks, with 147 imported cases. Nineteen deaths due to Salmonella infection were reported. In 2023, Poland accounted for 13% of all reported salmonellosis cases in the EU, with an incidence rate higher than the EU average and comparable to pre-COVID-19 levels. The proportion of imported infections remained low, with Turkey most frequently identified as the country of origin in both Poland and the EU. Monitoring imported cases is important due to the risk of introducing rarely isolated serotypes. Notably, an outbreak caused by the rare serotype Salmonella Agama, affecting over 30 individuals, was identified against the background of dominant Salmonella Enteritidis infections in Poland. Salmoneloza to bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez pałeczki z rodzaju Salmonella (inne niż S. Typhi i S. Paratyphi), przenoszona drogą pokarmową lub przez kontakt z zakażonymi osobami, zwierzętami lub ich odchodami. Choroba od lat istotnie wpływa na zdrowie publiczne w Polsce i na świecie. Według CDC rzeczywista liczba zakażeń może być nawet 30-krotnie wyższa niż liczba zgłoszona w systemach nadzoru. W 2023 r. sytuacja epidemiologiczna salmoneloz w Polsce powróciła do poziomów sprzed pandemii COVID-19, osiągając jedne z najwyższych wartości w ostatnich kilkunastu latach. Artykuł ma na celu przedstawienie i porównanie sytuacji epidemiologicznej salmoneloz w Polsce w 2023 roku z latami wcześniejszymi. Analizę przeprowadzono na podstawie jednostkowych danych o zachorowaniach na salmonelozy, danych dotyczących ognisk chorób przenoszonych drogą pokarmową wprowadzonych do systemu EpiBaza i ROE, biuletynów i artykułów NIZP PZH – PIB, artykułów naukowych, danych ze strony ECDC i danych GUS. W 2023 r. w Polsce zarejestrowano 10 348 przypadków salmoneloz, w tym 9 856 jelitowych i 492 pozajelitowe; hospitalizacji wymagało 61,7% chorych. Wskaźnik zapadalności wyniósł 27,4/100 tys. ludności, najwyższy w woj. podkarpackim (52,5/100 tys.), najniższy w zachodniopomorskim (12,2/100 tys.). Dominującym serotypem była Salmonella Enteritidis (71%). Odnotowano 1 220 ognisk zatruć pokarmowych, w tym 396 salmonelozowych; zakażenia importowane stanowiły 147 przypadków. W wyniku zakażenia pałeczkami z rodzaju Salmonella zmarło 19 osób. W 2023 r. Polska odpowiadała za 13% wszystkich zgłoszonych przypadków salmonelozy w UE, a wskaźnik zapadalności był wyraźnie wyższy od średniej unijnej, powracając do poziomów sprzed pandemii COVID-19 i osiągając jedne z najwyższych wartości w ostatnich kilkunastu latach. Odsetek zakażeń importowanych pozostawał niski, a Turcja była najczęściej wskazywanym krajem źródłowym także w UE. Monitorowanie przypadków importowanych jest istotne ze względu na możliwość zawlekania rzadko izolowanych serotypów. Na tle dominującego serotypu Salmonella Enteritidis w Polsce uwagę zwracało ognisko wywołane przez rzadko izolowany serotyp Salmonella Agama, obejmujące ponad 30 osób.

Despite the fact that the last cases of fully-symptomatic diphtheria were recorded in Poland in 1996 and 2000, infections caused by non-toxin-producing strains of Corynebacterium still occur. According to the epidemiological reports from ECDC in the second half of 2022, there was an increase in the number of diphtheria cases in European Union countries. As a result, the current issue becomes the appropriate preparation of microbiological laboratories for the diagnosis of Corynebacterium microorganisms. Reidentification of diphtheria bacilli isolated from clinical samples and to assess the drug susceptibility of C. diphtheriae strains isolated in Poland. The subject of the research were 18 strains isolated from clinical samples in Poland in 2023. Microbiological and genetic methods were used for the reidentification of the strains. Drug susceptibility was assessed using the disk diffusion method, following the new EUCAST recommendations effective from 2023. It was confirmed that all examined strains belonged to the genus Corynebacterium. It was de-monstrated that C. diphtheriae strains proved to be susceptible to increased exposure to benzylpenicillin and cefotaxime. Results obtained using ciprofloxacin allowed categorizing the strains into the intermediate susceptibility category WZE, except for one strain which was resistant to this antibiotic. All tested bacterial strains were susceptible to erythromycin. The C. ulcerans strain exhibited a similar antibiotic resistance profile to penicillin, cefotaxime, and ciprofloxa-cin, with additional detection of resistance to clindamycin. The toxigenicity of the tested strains was excluded. Based on epidemiological data regarding the emergence of new cases of infections caused by Corynebacterium strains, it is advisable to prepare theoretically and practically laboratories for diagnostics to detect potentially toxigenic diphtheria bacilli. Effective methods for the microbiological diagnosis of diphtheria bacilli are available. It is recommended to monitor the susceptibility to antimicrobial agents in all C. diphtheriae isolates. Pomimo faktu, że ostatnie przypadki pełnoobjawowej błonicy zanotowano w Polsce w 1996 oraz w 2000 roku, zdarzają się jednak nadal zakażenia wywołane przez szczepy Corynebacterium niewytwarzające toksyny błoniczej. Jak wynika z raportów epidemiologicznych ECDC w drugiej połowie 2022 roku obserwowany był wzrost liczby przypadków błonicy w krajach Unii Europejskiej. Z tego powodu, aktualnym problemem staje się odpowiednie przygotowanie laboratoriów mikrobiologicznych do diagnostyki drobnoustrojów z rodzaju Corynebacterium. Reidentyfikacja maczugowców błonicy izolowanych z próbek materiału klinicznego oraz ocena lekowrażliwości szczepów C. diphtheriae izolowanych w Polsce w 2023 roku. Przedmiotem badań było 18 szczepów wyizolowanych z próbek materiału klinicznego w 2023 roku w Polsce. Do reidentyfikacji szczepów wykorzystano metody mikrobiologiczne i genetyczne. Dokonano oceny lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową, zgodnie z nowymi zaleceniami EUCAST obowiązującymi od 2023 roku. Potwierdzono przynależność wszystkich badanych szczepów do rodzaju Corynebacterium. Wykazano, że szczepy C. diphtheriae okazały się wrażliwe przy zwiększonej ekspozycji na benzylopenicylinę i cefotaksym. Wyniki uzyskane przy użyciu ciprofloksacyny pozwoliły zakwalifikować szczepy do kategorii wrażliwości WZE, poza jednym szczepem, który był oporny na ten antybiotyk. Wszystkie badane szczepy bakteryjne były wrażliwe na erytromycynę. Szczep C. ulcerans charakteryzował się podobnym profilem antybiotykooporności w stosunku do penicyliny, cefotaksymu oraz ciprofloksacyny, dodatkowo wykryto jego oporność na klindamycynę. Wykonany test PCR w kierunku detekcji genu toksyny błoniczej oraz test fenotypowy Eleka pozwoliły wykluczyć toksynotwórczość badanych szczepów. Na podstawie danych epidemiologicznych o pojawianiu się nowych przypadków zakażeń szczepami z rodzaju Corynebacterium, zasadne jest przygotowanie teoretyczne i praktyczne laboratoriów do podjęcia diagnostyki w celu wykrycia potencjalnie toksynotwórczych maczugowców błonicy. Dostępne są skuteczne metody diagnostyki mikrobiologicznej maczugowców błonicy. Wskazane jest monitorowanie wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe na wszystkich izolatach C. diphtheriae.

Mumps is a contagious viral disease occurring mainly in children, the source of infection being the sick/infected person. Since 2003, vaccination against mumps has been mandatory in Poland, performed according to a two-dose schedule. As part of the Public Health Immunization Program (PSO), the MMR combination vaccine (against measles, mumps and rubella) is used for the entire population of children. The aim of this study was to evaluate epidemiological indicators of mumps in Poland in 2021 compared to previous years, taking into account the impact of the COVID-19 pandemic. The analysis of the epidemiological situation of mumps in Poland in 2021 was based on the interpretation of data from the bulletin , "Infectious diseases and poisonings in Poland in 2021" and , "Immunization in Poland in 2021". 484 cases of mumps were registered in Poland in 2021. The total incidence was 1.3 per 100,000 residents, which was lower than in 2020. The highest incidence of 1.8 per 100,000 residents was registered in Pomorskie Province, and the lowest incidence of 0.7 in Lower Silesia Province. The highest incidence (6.4/100 thousand) was recorded in children aged 0-4 and 5-9. The incidence rate for men (1.4/100,000) was higher than for women (1.1). In 2021, there were 9 patients hospitalized due to mumps, this was more than in 2020. The decrease in the number of cases of mumps in 2021 remained related to the ongoing pandemic - the restrictions introduced during the pandemic period led to a decrease in the number of cases not only of COVID-19, but also of other diseases spread by the droplet route, including mumps. The number of registered cases based on the reports of diagnosing physicians may be underestimating the actual number of cases due to the continued difficult access of patients to primary care physicians. WSTĘP. Świnka to zakaźna choroba wirusowa występująca głównie u dzieci, której źródłem zakażenia jest osoba chora/zakażona. Od 2003 r. szczepienia przeciw śwince w Polsce są obowiązkowe, wykonywane według dwudawkowego schematu. W ramach Programu Szczepień Ochronnych (PSO) stosuje się szczepionkę skojarzoną MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce) dla całej populacji dzieci. CEL PRACY. Celem pracy była ocena wskaźników epidemiologicznych dotyczących świnki w Polsce w 2021 r. w porównaniu do lat wcześniejszych, z uwzględnieniem wpływu pandemii COVID-19. MATERIAŁ I METODY. Analizę sytuacji epidemiologicznej świnki w Polsce w roku 2021 przeprowadzono na podstawie interpretacji danych z biuletynu ,,Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2021 roku” oraz ,,Szczepienia ochronne w Polsce w 2021 roku”. WYNIKI. W 2021 r. w Polsce zarejestrowano 484 zachorowania na świnkę. Zapadalność ogółem wyniosła 1,3 na 100 tys. mieszkańców i była niższa w porównaniu z rokiem 2020. Najwyższą zapadalność 1,8 na 100 tys. mieszkańców zarejestrowano w województwie pomorskim, a najniższą – 0,7 w woj. dolnośląskim. Najwyższą zapadalność (6,4/100 tys.) odnotowano u dzieci w wieku 0-4 oraz 5-9 lat. Zapadalność mężczyzn (1,4/100 tys.) była wyższa niż kobiet (1,1). W 2021 roku w Polsce z powodu świnki hospitalizowanych było 9 chorych, było to więcej niż w 2020 r. WNIOSKI. Spadek liczby zachorowań na świnkę w 2021 r. był prawdopodobnie rezultatem trwającej pandemii – obostrzenia wprowadzone w okresie pandemii doprowadziły do zmniejszenia się liczby zachorowań nie tylko na COVID-19, ale również inne choroby szerzące się drogą kropelkową, w tym świnkę. Liczba zarejestrowanych zachorowań na podstawie zgłoszeń lekarzy rozpoznających może być zaniżona w stosunku do rzeczywistej liczby zachorowań ze względu na utrzymujący się utrudniony dostęp pacjentów do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.

In 2023, new national policies expanded access to direct-acting antiviral (DAA) therapy for people who use drugs and for incarcerated individuals. To assess the epidemiological situation of HCV infection in Poland in 2023. National surveillance data for 2023 were analyzed and compared with 2022 and pre-pandemic trends (2015-2019). Data on deaths were obtained from Statistics Poland. In 2023, a total of 3,267 confirmed HCV cases were reported in Poland, corresponding to a diagnosis rate of 8.65/100,000 population, representing a 29% increase compared with 2,528 cases in 2022 (6.7/100,000). Despite the overall rise in detection, the proportion of people who inject drugs among diagnosed infections remained stable at 3.2% level. Infections identified in penitentiary facilities accounted for 1.3% diagnosed cases, continuing a declining trend observed in previous years. In 2023, individuals of Polish nationality represented 81.9% of all reported HCV cases (2,677 cases), while people from Ukraine accounted for 4.0% (131/3,267) - an increase from 2.7% in 2022. The majority of hepatitis C cases among individuals originating from Ukraine were classified as imported infections, and the distribution of age groups and gender in this group was similar to that observed in the overall population of HCV diagnoses in 2023. HCV detection in Poland has improved following the pandemic COVID-19; however, it remains below pre-2020 levels. The removal of abstinence requirements for people who use drugs and the inclusion of DAA therapy for incarcerated individuals represent an important step toward equitable access to HCV treatment, although these changes were not yet reflected in the epidemiological situation in 2023. W 2023 r. wprowadzono nowe rozwiązania systemowe rozszerzające dostęp do terapii bezinterferonowych (DAA) dla osób przyjmujących substancje psychoaktywne oraz dla osób pozbawionych wolności. Ocena sytuacji epidemiologicznej zakażeń HCV w Polsce w 2023 r. w porównaniu z latami poprzednimi. Dane z krajowego nadzoru epidemiologicznego za 2023 r. zostały przeanalizowane i porównane z danymi z 2022 r. oraz z trendami sprzed pandemii (2015-2019). Dane dotyczące zgonów pozyskano z Głównego Urzędu Statystycznego. W 2023 r. w Polsce odnotowano łącznie 3.267 potwierdzonych przypadków zakażenia HCV, co odpowiada współczynnikowi rozpoznań 8,65/100 000 mieszkańców i stanowi wzrost o 29% w porównaniu z 2 528 przypadkami w 2022 r. (6,7/100 000). Pomimo ogólnego wzrostu rozpoznań, odsetek osób przyjmujących substancje drogą iniekcji pozostał stabilny i wyniósł 3,2%. Zakażenia wykryte w jednostkach penitencjarnych stanowiły 1,3% wśród wszystkich rozpoznań, co oznacza utrzymujący się trend spadkowy. W 2023 r. osoby narodowości polskiej stanowiły 81,9% wszystkich rozpoznanych zakażeń HCV, natomiast osoby z Ukrainy – 4,0% (131/3 267), co oznacza wzrost w porównaniu z 2,7% w 2022 r. Większość przypadków wzw C w grupie osób pochodzących z Ukrainy została zaklasyfikowana jako zakażenia importowane, a rozkład grup wieku i płci w tej grupie był zbliżony do obserwowanego w całej populacji rozpoznań zakażeń HCV w 2023 r. Wykrywalność zakażeń HCV w Polsce uległa poprawie po pandemii COVID-19, jednakże nadal pozostaje poniżej poziomów obserwowanych przed 2020 r. Zniesienie wymogu abstynencji dla osób przyjmujących substancje psychoaktywne oraz włączenie DAA dla osób pozbawionych wolności stanowią istotny krok w kierunku zapewnienia równego dostępu do leczenia zakażeń HCV, choć zmiany te nie uwidoczniły się w sytuacji epidemiologicznej w 2023 r.

Chickenpox is a highly contagious disease, but one that can be effectively prevented by vaccination. In Poland, vaccination against the disease is recommended, paid for, and chickenpox remains very common. In recent years, starting in 2002, the upward trend in the incidence of chickenpox has continued, except in 2020. In 2020, there was a decrease in incidence. The aim of this study was to evaluate epidemiological indicators of chickenpox in Poland in 2021 compared to previous years, taking into account the impact of the COVID-19 pandemic. The evaluation of the epidemiological situation of chickenpox in Poland in 2021 was carried out based on the results of the analysis of aggregate data published in the annual bulletins: "Infectious Diseases and Poisons in Poland in 2021" and "Immunization in Poland in 2021". In addition, recommendations from the 2021 Immunization Program are described. 57,669 cases of chickenpox were registered in Poland in 2021, 42% less than in the previous year. The incidence of chickenpox in 2021 was 151.1 per 100,000, which was lower than in 2020, as well as in 2019, when it was 470.6/100,000. The lowest incidence was registered in Lower Silesia Province - 99.2/100,000, while the highest in Silesia Province - 215.8/100,000. The highest incidence was in children aged 0-4 years (18,028). The incidence of chickenpox in males was higher than in females (159.5 vs. 143.3/100 thousand), and urban residents were higher than rural residents (152.1 vs. 149.6/100 thousand). Hospitalization due to chickenpox in 2021 included 210 people, which accounted for 0.36% of the total number of registered cases. In 2021, there was a decrease in the number of chickenpox cases compared to the previous year. The lower incidence may have been the result of a decrease in the transmission of the chickenpox virus, the decrease in the number of cases has to do with, among other things, the restrictions put in place in connection with the COVID-19 pandemic, which result in, among other things, reduced human contact, the wearing of masks and increased social distance. WSTĘP. Ospa wietrzna jest wysoce zakaźną chorobą, której jednak można skutecznie zapobiegać poprzez szczepienia. W Polsce szczepienia przeciwko tej chorobie są rekomendowane, odpłatne i ospa wietrzna pozostaje bardzo częsta. W ostatnich latach, począwszy od 2002 r. utrzymuje się tendencja wzrostowa zapadalności na ospę wietrzną, poza 2020 rokiem. W 2020 roku odnotowano spadek zachorowań. CEL PRACY. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej ospy wietrznej w Polsce w 2021 r. oraz porównanie z sytuacją w poprzednich latach, a także ocena wpływu pandemii COVID-19 na poziom zachorowalności na ospę wietrzną w Polsce. MATERIAŁ I METODY. Ocenę sytuacji epidemiologicznej ospy wietrznej w Polsce w 2021 r. przeprowadzono na podstawie wyników analizy danych zbiorczych opublikowanych w rocznych biuletynach: „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2021 r.” oraz „Szczepienia Ochronne w Polsce w 2021 r.”. Ponadto opisano zalecenia z Programu Szczepień Ochronnych na 2021 r. WYNIKI. W 2021 r. w Polsce zarejestrowano 57 669 zachorowań na ospę wietrzną, tj. o 42% mniej niż w roku poprzednim. Zapadalność na ospę wietrzną w roku 2021 wynosiła 151,1na 100 tys. i była niższa niż w 2020 r, a także w 2019 roku, w którym wynosiła 470,6/100 tys. Najniższą zapadalność zarejestrowano w województwie dolnośląskim – 99,2/100 tys., najwyższą natomiast w województwie śląskim – 215,8/100 tys. Najwięcej zachorowań dotyczyło dzieci w wieku 0-4 lata (18 028). Zapadalność na ospę wietrzną mężczyzn była wyższa niż kobiet (159,5 vs 143,3/100 tys.), a mieszkańców miasta wyższa niż mieszkańców wsi (152,1 vs 149,6/100 tys.). Hospitalizacja z powodu ospy wietrznej w 2021 r. objęła 210 osób, co stanowiło 0,36% ogółu liczby zarejestrowanych zachorowań. PODSUMOWANIE. W 2021 r. wystąpił spadek liczby zachorowań na ospę wietrzną w porównaniu z poprzednim rokiem. Niższa zapadalność mogła być wynikiem zmniejszenia transmisji wirusa ospy wietrznej, spadek liczby przypadków ma związek m.in. z obostrzeniami, jakie wprowadzono w związku z pandemią COVID-19, a które skutkują m.in. ograniczeniem kontaktów międzyludzkich, noszeniem maseczek i zwiększonym dystansem społecznym.

In Poland, Lyme disease has been subject to mandatory reporting and registration since 1996, and following EU law, cases of neuroborreliosis have been reported to the European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) since 2019. Lyme disease is transmitted by ticks of the Ixodes genus, and humans become infected through the bite of an infected tick. Due to the varied symptoms, diagnosis can be difficult and usually involves two-stage serological diagnostics. The aim of the study was to assess the epidemiological situation of Lyme disease in Poland in 2022 compared to the situation in previous years. The epidemiological situation of Lyme disease in Poland was assessed on the basis of the data sent to NIPH NIH - NRI by voivodeship sanitary-epidemiological stations and published in the bulletin "Infectious diseases and poisoning in Poland in 2022". In 2022, 17 369 cases of Lyme disease were registered, including 776 hospitalizations. This was a significant increase in cases by 38.96% and hospitalizations by 88.81% compared to the previous year. The seasonality that characterizes Lyme disease was noticeable in individual quarters, i.e. an increase in the number of cases from 1 151 in Q1 to 7 267 in Q3 and a decrease in Q4 to 5 708. At the voivodeship level, the highest incidence was recorded in the Podlaskie (81.2 per 100 000), Małopolskie (79.8 per 100 000) and Lubelskie (76.8 per 100 000) voivodeships. The epidemiological situation of Lyme disease is gradually returning to the state before the COVID-19 pandemic. The percentage of hospitalized cases increased slightly (from 3.3% in 2021 to 4.5% in 2022), which, combined with the increase in the number of cases, meant an increase in the number of hospitalizations due to Lyme disease by almost 89%. The highest incidence was consistently observed in the eastern part of Poland (Podlaskie, Warmińsko-mazurskie, Lubelskie voivodeships). W Polsce borelioza podlega obowiązkowi zgłaszania i rejestracji od 1996 roku oraz zgodnie z prawem unijnym, od 2019 roku do Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) raportowane są przypadki neuroboreliozy. Borelioza przenoszona jest przez kleszcze z rodzaju Ixodes, do zakażenia człowieka dochodzi poprzez ukłucie przez zakażonego kleszcza. Z uwagi na zróżnicowane objawy rozpoznanie może być trudne i zwykle obejmuje dwuetapową diagnostykę serologiczną. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej boreliozy w Polsce w 2022 r. w porównaniu do sytuacji w ubiegłych latach. Do przeprowadzenia oceny sytuacji epidemiologicznej boreliozy w Polsce wykorzystano dane nadsyłane do NIZP PZH – PIB przez Wojewódzkie Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne i publikowane w biuletynie rocznym „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2022 r.”. W 2022 r. zarejestrowano 17369 zachorowań na boreliozę w tym 776 hospitalizacji. Był to znaczny wzrost zachorowań o 38,96% oraz hospitalizacji o 88,81% w stosunku do roku poprzedzającego. W poszczególnych kwartałach widoczna była sezonowość, jaką cechuje się borelioza, tzn. wzrost liczby przypadków z 1151 w Q1 do 7267 w Q3 oraz spadek w Q4 do 5708. Na poziomie poszczególnych województwach największą zapadalność odnotowano w województwie podlaskim (81,2 na 100 tys.), małopolskim (79,8 na 100 tys.) oraz lubelskim (76,8 na 100 tys.). Sytuacja epidemiologiczna boreliozy wracała stopniowo do stanu sprzed pandemii COVID-19. Nieznacznie wzrósł odsetek przypadków hospitalizowanych (z 3,3% w 2021 roku do 4,5% w 2022 r), co przy wzroście liczby zachorowań oznaczało wzrost liczby hospitalizacji z powodu boreliozy o prawie 89%. Niezmiennie największą zapadalność obserwowano we wschodniej części Polski (województwo podlaskie, warmińsko-mazurskie, lubelskie).

Despite a temporary decrease in the number of newly HIV infections in Poland in 2020, a return to the growing number of new infections was observed in 2021 in the surveillance. The aim of the study was to assess the epidemiological situation of newly HIV infections and AIDS cases and death among AIDS cases in Poland in 2021 in comparison to the changes in preceding years. Analysis of the epidemiological situation was based on reports of newly detected HIV cases and AIDS cases received from doctors and laboratories and the results of the annual survey of HIV testing conducted by laboratories throughout the country. A dataset on clients from Voluntary Testing and Counselling, coordinated by the National AIDS Center, which anonymously collects epidemiological and behaviour data on tested people was used. In 2021 there were 1 367 HIV cases newly diagnosed in Poland (diagnosis rate 3.58 per 100,000), including 236 among non-Polish citizens. The number of HIV infections increased by 43.3% compared to the previous year and was higher by 3.8% compared to the median in 2015-2019 years. Similarly, among VCT clients, number of HIV increased by 45%, from 309 in 2020 to 448 in 2021 year. The total number of AIDS cases reported to surveillance was 62 (incidence 0.16 per 100,000). The HIV infection was most often detected in the age group 30-39 year (35.8%) and among men (82.1%). Among cases with known transmission route, 68.7% concerned among MSM. The percentage of AIDS cases diagnosed at the same time with HIV increased by more than 30 percent points (from 63.5% to 95.1% of all AIDS cases). In 2021 the number of newly detected HIV infections increased compared to the previous year, probably due to a reduction in restrictions related to the COVID-19 pandemic and increased in HIV testing rate. W Polsce mimo chwilowego zmniejszenia się liczby nowo rozpoznawanych zakażeń HIV w roku 2020, w 2021 zaobserwowano powrót do rosnącej liczby nowych zakażeń rejestrowanych w nadzorze. Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej nowo wykrytych zakażeń HIV, zachorowań na AIDS oraz zgonów osób chorych na AIDS w Polsce w roku 2021 w odniesieniu do wcześniejszych lat. Ocenę sytuacji epidemiologicznej przeprowadzono na podstawie zgłoszeń nowo wykrytych przypadków HIV/AIDS pochodzących od lekarzy i z laboratoriów oraz ankiety dotyczącej liczby badań przesiewowych w kierunku HIV wykonanych przez laboratoria na terenie całego kraju. Wykorzystano również zbiór danych klientów punktów konsultacyjno-diagnostycznych, koordynowanych przez Krajowe Centrum ds. AIDS, które w sposób anonimowy zbiera dane epidemiologiczne i behawioralne dotyczące osób zgłaszających się na badanie. W 2021 roku w Polsce rozpoznano zakażenie HIV u 1 367 osób (wskaźnik rozpoznań 3,58 na 100 000), w tym u 236 obcokrajowców. Liczba nowo wykrywanych zakażeń HIV zwiększyła się w porównaniu z rokiem poprzednim o 43,3%, natomiast w porównaniu z medianą w latach 2015-2019 była większa o 3,8%. Podobnie, wśród klientów PKD liczba rozpoznanych zakażeń zwiększyła się o 45%, z 309 w 2020 r. do 448 w 2021 r. Ogółem u 62 osób zgłoszonych do nadzoru rozpoznano AIDS (zapadalność 0,16 na 100 000). Najwięcej zakażeń HIV stwierdzono u osób w wieku 30-39 lat (35,8%) oraz mężczyzn (82,1%). Wśród osób ze znaną drogą transmisji, najwięcej zakażeń HIV zgłoszono wśród mężczyzn MSM (68,7%). Odsetek zachorowań na AIDS, w przypadku których zakażenie HIV wykryto równocześnie z rozpoznaniem AIDS, zwiększył się o ponad 30 punktów procentowych (z 63,5% do 95,1% wszystkich zachorowań na AIDS). W 2021 roku liczba nowo rozpoznanych zakażeń HIV zwiększyła się w porównaniu z poprzednim rokiem, co prawdopodobnie wynika ze zmniejszenia obostrzeń związanych z pandemią COVID-19 i wzrostem liczby osób, które wykonały test w kierunku HIV.